Usunięcie trzonu macicy to jedna z częściej wykonywanych operacji ginekologicznych, a jednocześnie temat obrosły w mity. Zrozumienie, na czym polega ten zabieg i w jakich sytuacjach bywa proponowany, ułatwia spokojną rozmowę z lekarzem.
Przed planowaną operacją niepokój jest naturalny. Warto jednak oprzeć się na rzetelnych informacjach, a nie na tym, co można przeczytać na forach internetowych. Krążą tam niepotwierdzone opinie: że usunięcie trzonu macicy odbiera kobiecość, przyspiesza starzenie albo uniemożliwia satysfakcjonujące życie seksualne. Są to wnioski bezpodstawne, które obali każdy specjalista.
Osoba, która ma wątpliwości lub chce sprawdzić prawdziwość jakiejś informacji, powinna porozmawiać z lekarzem prowadzącym. To on zna konkretną sytuację zdrowotną i może udzielić właściwej odpowiedzi. Pytań nie należy się obawiać.
Jakie są wskazania do zabiegu
Amputacja trzonu macicy najczęściej przeprowadzana jest w przypadku obecności mięśniaków oraz nieprawidłowego krwawienia z macicy. Mięśniaki to łagodne guzy powstające z tkanki mięśniowej. Występują u wielu kobiet i często rozwijają się bezobjawowo.
Guzy mogą być nieliczne i rosnąć przez wiele lat, nie dając przerzutów. Bardzo rzadko stają się nowotworami złośliwymi, dlatego tak duże znaczenie mają regularne badania profilaktyczne.
Wykrycie mięśniaków nie oznacza, że operacja jest konieczna. Bywa nieunikniona wtedy, gdy guzy szybko się powiększają i wywołują uciążliwe dolegliwości. Decyzję podejmuje lekarz wspólnie z pacjentką, po ocenie badań i nasilenia objawów.
Jakie są objawy mięśniaków
Najczęściej zgłaszane dolegliwości dotyczą krwawień i ucisku na sąsiednie narządy:
- nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych, najczęściej obfite miesiączki, często ze skrzepami
- uciążliwe krwawienia pojawiające się między miesiączkami
- silne dolegliwości bólowe w podbrzuszu
- częste oddawanie moczu, gdy duży guz uciska pęcherz moczowy
- zaparcia i problemy z wypróżnianiem przy ucisku na jelito grube
Operacyjne metody usunięcia trzonu macicy
Metoda klasyczna, czyli chirurgiczna, polega na otwarciu jamy brzusznej. Najczęściej wykonywane jest cięcie poprzeczne nad spojeniem łonowym. Po uwidocznieniu macicy usuwany jest trzon wraz z jajowodami, co stanowi profilaktykę raka jajnika, natomiast jajniki oraz szyjka macicy zostają pozostawione. Operacja kończy się założeniem szwów na skórę.
Przy mięśniakach o niewielkich rozmiarach możliwa bywa metoda laparoskopowa. Do jamy brzusznej, przez niewielkie otwory o średnicy około 0,5 do 1 cm, wprowadza się trzy lub cztery prowadnice o budowie rurowej. Jeden otwór znajduje się w okolicy pępka, pozostałe poniżej pępka i powyżej spojenia łonowego. Przez prowadnice wprowadzane są tor wizyjny, czyli kamera, oraz narzędzia chirurgiczne.
Podobnie jak w metodzie tradycyjnej usuwany jest trzon macicy, a jajniki i szyjka macicy pozostają. Trzon macicy jest rozdrabniany i usuwany na zewnątrz, następnie zakładane są szwy. W każdym przypadku uzyskany materiał tkankowy wysyłany jest do badania histopatologicznego, czyli mikroskopowej oceny tkanek, i jest to element bardzo ważny.
Co warto wiedzieć przed operacją
U pacjentek, które nadal miesiączkują, istotne jest, aby zabieg wykonany był w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia. Operacja przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym, czyli w pełnym uśpieniu.
Do szpitala należy zgłosić się w wyznaczonym terminie i, zgodnie ze standardowym zaleceniem przed znieczuleniem ogólnym, pozostać na czczo. Szczegółowe wskazówki, w tym postępowanie z przyjmowanymi na stałe lekami, przekazuje zespół prowadzący przed przyjęciem.
Czego spodziewać się po zabiegu
Długość pobytu w szpitalu po operacji zależy od samopoczucia i stanu ogólnego pacjentki oraz od przebiegu samego zabiegu, dlatego jest ustalana indywidualnie.
Po powrocie do domu zalecany jest oszczędzający tryb życia. Zwykle planowana jest wizyta w celu usunięcia szwów skórnych w pierwszych dniach po operacji, a następnie badanie kontrolne po kilku tygodniach. Podczas tej kontroli omawiany jest również wynik badania mikroskopowego usuniętej tkanki.
W okresie rekonwalescencji nie należy nosić ciężkich przedmiotów ani uprawiać sportu. Tempo powrotu do codziennych aktywności ustala lekarz prowadzący, a stosowanie się do jego zaleceń zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych.
Mity, które warto zostawić za sobą
Poczucie kobiecości nie jest zapisane w jednym narządzie. Przy tym rodzaju operacji jajniki zwykle pozostają, więc nadal produkują hormony. Zmiany, których pacjentki się obawiają, częściej wynikają z lęku przed operacją i z zasłyszanych opinii niż z samego zabiegu.
Jeżeli jakaś informacja budzi niepokój, najlepszym rozwiązaniem jest zapisanie pytania i zadanie go lekarzowi przed operacją.
O co zapytać lekarza
Przed podjęciem decyzji warto przygotować listę pytań. Pomocne bywają między innymi:
- jakie są wskazania w moim konkretnym przypadku i czy istnieją inne możliwości postępowania
- która metoda operacyjna jest rozważana i dlaczego
- co dokładnie zostanie usunięte, a co pozostawione
- jak wygląda przygotowanie do znieczulenia ogólnego
- jakie objawy po powrocie do domu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem
- kiedy zaplanowane są wizyty kontrolne i omówienie wyniku badania histopatologicznego
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy po usunięciu trzonu macicy nadal występuje miesiączka?
Po usunięciu trzonu macicy comiesięczne krwawienia miesiączkowe ustają, ponieważ znika błona śluzowa, która złuszczała się podczas miesiączki. Jajniki zwykle pozostawiane są na miejscu i nadal pełnią swoją funkcję hormonalną.
Czy każdy mięśniak wymaga operacji?
Nie. Wiele mięśniaków rozwija się bezobjawowo i pozostaje pod obserwacją. Operacja bywa rozważana wtedy, gdy guzy szybko rosną lub wywołują uciążliwe dolegliwości. Decyzję podejmuje lekarz na podstawie badania i wyników.
Dlaczego usunięty materiał jest wysyłany do badania histopatologicznego?
Badanie mikroskopowe pozwala dokładnie ocenić charakter usuniętej tkanki. Wynik omawiany jest zwykle podczas kontrolnej wizyty po operacji i może mieć znaczenie dla dalszego postępowania.
Kiedy po operacji należy pilnie skontaktować się z lekarzem?
Niepokojące są między innymi gorączka, narastający ból brzucha, obfite krwawienie z dróg rodnych, wyciek lub zaczerwienienie w okolicy rany oraz trudności w oddawaniu moczu. W takich sytuacjach nie należy czekać na zaplanowaną wizytę kontrolną.
