Minisłownik stomatologiczny

Dewitalizacja - zatrucie, zabicie, pozbawienie zęba życia poprzez założenie na miazgę odpowiedniego środka. Zatruwanie zęba zajmuje około 14 dni.

Ekstrakcja - usunięcie zęba ( wyrwanie)

Fluoryzacja - zabieg ten polega na pędzlowaniu, wcieraniu w zęby roztworów, żeli i lakierów fluorkowych lub nanoszeniu na powierzchnię zębów specjalnej pianki. Fluoryzacja wzmacnia zęby. Fluor uwalniany z stosowanych preparatów wbudowuje się w szkliwo wzmacniając jego strukturę i czyni go bardziej odpornym na działanie kwasów płytki nazębnej. Ponadto fluor „naprawia” drobne ubytków szkliwa.

Gingiwektomia - wycięcie dziąsła

Glassionomery - Materiały do wypełnień bardzo trudnych ubytków próchnicowych. Materiały glassionomerowe są bardzo odporne na wilgoć a ich najważniejszą cechą jest wydzielanie fluoru.

Halitosis = Fetor ex ore - brzydki zapach z ust, nieświeża, niekiedy gnilna woń, wyczuwalna w wydychanym powietrzu. Stan ten jest dla każdego dotkniętego tą przypadłością poważnym problemem powodującym znaczny dyskomfort, a czasem nawet stany nerwicowe, znaczny spadek samooceny.

Kieł - ząb 3 (liczymy zawsze od środka ku tyłowi)

Kieszeń dziąsłowa - zagłębienie w dziąśle w miejscu styku zęba i dziąsła. Może być fizjologiczna i patologiczna.

Klamra - element utrzymujący protezę na zębie; zwykle doginana druciana lub lana

Leczenie endodontyczne - leczenie kanałowe - leczenie korzenia poprzez mechaniczne i chemiczne opracowanie kanału oraz jego wypełnienie gutaperką wraz z uszczelniaczem

Masa wyciskowa - masa służąca do robienia wycisków pod protezy, korony i mosty, a także aparaty ortodontyczne ruchome. Zwykle jest kolorowa, czasem zmienia kolor z fioletowego na biały. Wycisk pobrany taką masą jest negatywem stanu faktycznego jamy ustnej.

Miazga zęba - miękka tkanka zęba znajdująca się we wnętrzu w tzw. komorze zęba. Składa się z naczyń krwionośnych, limfatycznych i nerwów. Potrafi bardzo boleć.

Mięsko podjęzykowe - tkanka dobrze unaczyniona lekko pofałdowana zawierająca ujścia przewodów wyprowadzających ślinianek podjęzykowej i podżuchwowej.

Znieczulenie nasiękowe - rodzaj, sposób podania znieczulenia wokół zęba; znieczula zwykle tylko 1-3 zębów.

Ortopedia szczękowa - ortodoncja

Piaskowanie zębów - zabieg, który umożliwia usunięcie miękkich, ciągliwych złogów, przebarwień związanych z paleniem tytoniu, piciem herbaty oraz wina. Złogi usuwa się na zasadzie wytwarzania strumienia proszku.

Przetoka - ujście treści ropnej na dziąśle, najczęściej w postaci niewielkiego wygórowania przypominającego krostę.

Pulpitis - zapalenie miazgi zęba

Resekcja - odcięcie wierzchołka korzenia zęba

Rtg panoramiczne - pantomogram - zdjęcie rtg pokazujące całość uzebienia, szczękę, zuchwę, jamę nosową, zatoki szczękowe i jeszcze kilka innych rzeczy.

Skaling - usuwanie kamienia nazębnego z powierzchni zębów

Szynowanie – dotyczy zębów rozchwianych, ma na celu ustabilizowanie zębów - przez wzajemne ich łączenie, zahamowanie wędrowania, przechylania i wysuwania się zębów. Szyna przedłuża okres korzystania z własnych zębów. W Żaglu Med. wykorzystujemy w tym celu włókno szklane.

Ślinociąg - rurka odsysająca ślinę i inne płyny z jamy ustnej

Wkład koronowo-korzeniowy – stosowany w przypadku utraty znacznej części zęba. Umożliwia umieszczenie korony protetycznej na podbudowie z metalowego sztyftu.

Wybielanie – może być wykonywane w gabinecie stomatologicznym lub w domu pacjenta. Substancjami aktywnymi w tych zabiegach są nadtlenki. Wybielanie może mieć różny przebieg, w zależności od metody, jaką wybierzemy. Materiały używane przez dentystów mają większe stężenie substancji aktywnych, a przebieg wybielania dodatkowo bywa wzmacniany światłem i ciepłem.

Wypełnienie (plomba) – pozwala na wypełnieniu ubytku w zębie materiałem kompozytowym, światłoutwardzalnym.

Zamkniecie zatoki szczękowej – zabieg chirurgiczny, który jest konieczny, jeśli usunięty ząb miał korzenie w zatoce szczękowej.

Zęby bliźniacze (dentes geminati) - jedna z wad wrodzonych morfologii zębów, powstających w okresie odontogenezy. Zęby bliźniacze powstają przez rozszczepienie się lub częściowy podział zawiązka zęba w okresie formowania się korony lub poprzez połączenie się prawidłowego zawiązka z nadliczbowym.

Ząb noworodkowy – ząb wyrżnięty krótko po urodzeniu się dziecka.

Ząb wgłobiony – wada rozwojowa zęba polegająca na wciśnięciu twardych tkanek zęba (szkliwa i zębiny) do komory zęba. Wgłobienie zazwyczaj objawia się zmianami morfologicznymi w koronie zęba. Występuje zazwyczaj w siekaczach, kłach i zębach nadliczbowych szczęki oraz w siekaczach i przedtrzonowcach żuchwy.

Ząb wrodzony – ząb wytworzony i wyrżnięty w czasie życia płodowego.

Zębina – tkanka twarda zęba, leżąca pod szkliwem w koronie zęba, a pod cementem w korzeniu zęba. Otacza jamę wypełnioną miękką miazgą.

Zęby Turnera – wada rozwojowa zębów polegająca na ubytkach powierzchniowej warstwy szkliwa. Spowodowana jest uszkodzeniem narządu szkliwiotwórczego zawiązka zęba stałego. Dotyczy głównie zębów przedtrzonowych.

Zęby rybie – anomalia rozwojowa zębów polegająca na braku warstwy szkliwa na powierzchni wargowej zębów.

Zęby pieńkowe (stożkowe) – występują jako zęby dodatkowe, nadliczbowe lub na skutek filogenetycznego zaniku uzębienia charakterystycznego dla gatunku ludzkiego. Są wynikiem miejscowego zaburzenia rozwojowego uzębienia.

Zęby krokodylowe – bardzo rzadko występujące zaburzenie rozwojowe, dotykające całego uzębienia, które przyjmuje postać zębów pieńkowych (stożkowych).

Zęby zatrzymane – zęby mleczne lub stałe, które pomimo całkowitego i prawidłowego wykształcenia, pozostały w kościach szczęk. Zatrzymanie może być całkowite –cały ząb pozostaje w kości, lub częściowe – ząb przebił kość, ale nie wyrżnął się całkowicie tylko pozostał w tkankach miękkich.

Zgorzel – specyficzny rodzaj martwicy zębów, do której dochodzi na skutek działania bakterii gnilnych, rozwijających się w obumarłych tkankach miazgi zęba. Zgorzel jest bardzo niebezpieczna dla organizmu.