Grypa

Grypa to ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana zakażeniem wirusem grypy. Przenosi się pomiędzy ludźmi drogą kropelkową np. podczas kichania czy kaszlu.
W większości przypadków powoduje obłożną chorobę, której mogą towarzyszyć powikłania, zdarzają się też przypadki śmierci, szczególnie u osób starszych, dzieci i obciążonych dodatkowymi poważnymi chorobami.

Występują trzy rodzaje wirusa grypy A,B,C, wirusy A i B są przyczyną ciężkich zachorowań, typ C powoduje lżejszy przebieg i nie wywołuje epidemii.

  • Wirus A występuje u ludzi, zwierząt (np. świń), ptaków.  Rezerwuarem tego wirusa jest ptactwo wodne.
  • Wirus B występuje tylko u ludzi.
  • Wirus C występuje u ludzi i świń.

Duża zmienność genetyczna wirusa prowadzi do powstania co kilkadziesiąt lat bardzo groźnych szczepów. Rodzaj A najczęściej powoduje epidemie i pandemie. Najbardziej zjadliwa grypa pojawiła się po I wojnie światowej i pochodziła od ptaków. Był to szczep H1N1, który wywołał pandemię zwaną grypą Hiszpanką trwającą dwa lata.

Rozwój odporności i szczepienia przyczyniły się do ograniczenia rozwoju grypy pod koniec XX wieku.

Objawy grypy

Grypa rozpoczyna się najczęściej gwałtownie i od początku towarzyszą jej ostre objawy w odróżnieniu od przeziębienia, w którym dolegliwości pojawiają się stopniowo. W przeziębieniu występuje nieżyt nosa (katar), który nie jest typowym objawem grypy. Okres najbardziej nasilonych objawów  to około 3-4 dni, wydłużenie tego okresu jest w skazaniem do wizyty lekarskiej.

  • wysoka gorączka, nawet do 39-41 stopni, która stopniowo spada. Jeśli jednak gorączka na krótki czas obniży się, a potem szybko wzrośnie, może to wskazywać na pojawienie się nadkażenia bakteryjnego. U niemowląt i małych dzieci gorączka narasta bardzo gwałtownie i mogą wystąpić drgawki majaczenia, czy biegunka i wymioty. U ludzi starszych może dojść do przyspieszenia akcji serca.
  • dreszcze
  • bóle mięśniowe, kostno-stawowe mogą być bardzo silne, najczęściej pojawia się "łamanie w kościach".
  • ból głowy o dużej intensywności, może towarzyszyć mu ból oczu i światłowstret
  • ból gardła i suchy kaszel, męczący, czasem napadowy i trudny do opanowania
  • uczucie wyczerpania i ogólnego rozbicia, może trwać jeszcze przez 2-3 tygodnie od ustąpienia infekcji
  • brak apetytu

Większość pacjentów wraca do zdrowia w ciągu od jednego do dwóch tygodni. Niestety może też dojść do powstania powikłań.

Powikłania grypy

1. ze strony układu oddechowego:

  • zapalenie zatok
  • zapalenie krtani
  • zapalenie oskrzeli
  • zapalenie płuc
  • zaostrzenie POCHP
  • zainicjowanie astmy oskrzelowej

2. ze strony układu krążenia

  • zapalenie mięśnia sercowego
  • zapalenie osierdzia
  • nagły zgon
  • dekompensacja przewlekłej niewydolności krążenia

3. ze strony ośrodkowego układu nerwowego

  • splątanie, nasilenie zmian otępiennych
  • drgawki
  • zapalenie mózgu i opon mózgowych

4. ze strony innych narządów

  • zapalenie ucha środkowego
  • zapalenie mięśni
  • ostra niewydolność nerek
  • zapalenie spojówek
  • zaostrzenie chorób przewlekłych np. cukrzycy

Leczenie i zapobieganie

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania są profilaktyczne szczepienia ochronne.

Leczenie polega na stosowaniu inhibitorów neuraminidazy dostępnych na receptę- jest to np. tamiflu- niestety koszt leczenia osoby dorosłej to 190 zł.
Stosuje się też leczenie przeciwgorączkowe  i lekami naturalnymi - główną rolę odgrywa tu ekstrakt z czarnego bzu - preparat SAMBUCOL, którego stosowanie zmniejsza objawy i skraca czas choroby.

Opracowanie: lek. med. Urszula Marciniak

Zobacz więcej artykułów